We twijfelden over hoe we onze laatste dag met de auto zouden invullen, en uiteindelijk besloten we ‘s ochtends naar de Pico Ruivo te wandelen. Tijdens ons verblijf in november 2024 stond op de officiële website dat enkel het stuk tot de berghut open was. Dat verwarde me echter, want er waren veel nieuwe recensies op Google Maps bijgekomen met foto’s vanaf de top. We gingen ervan uit dat we de top zouden kunnen bereiken.

Het was een prachtige wandeling, maar jammer genoeg was de top (de laatste 400 meter) gesloten door de schade van de bosbranden. Die hadden de bodem verzwakt, wat het gevaarlijk maakte. Toch omzeilden de meeste mensen het hek door links langs de hellingen omhoog te klauteren. De poort was dicht en op slot, dus technisch gezien was de toegang tot de top verboden (met boetes tot €2.500), maar dat weerhield velen er niet van eromheen te gaan. De bosbranden hadden de begroeiing vernield die normaal helpt om vallend gesteente tegen te houden, dus bij regen en wind kunnen de omstandigheden riskant zijn. Ik twijfelde er echt over of ik de regels zou breken en naar de top zou gaan, maar uiteindelijk respecteerden we ze. Het is het perfecte excuus om ooit naar dit prachtige eiland terug te keren. Onze wandeling naar de Pico Grande voelde nog lonender aan, want de uitzichten waren daar even schitterend maar het was er minder druk. We voelden ons dan ook al echt voldaan.

Je kan Madeira in al zijn glorie bewonderen zodra je de parking verlaat, met hoge toppen aan de ene kant en de zee in de verte aan de andere. We hadden vaak recensies gelezen die het over erg bewolkte omstandigheden in dit gebied hadden, maar onze dag was zo goed als helemaal helder.

Tijdens een pauze bij de berghut spotten we heel wat Madeirese vinken, die veel voorkomen op Madeira, vooral in de laurierbossen en berggebieden zoals het pad naar de Pico Ruivo. Deze vogels zijn nieuwsgierig en fotogeniek en hippen vaak dicht bij wandelaars, zeker in gebieden waar ze aan mensen gewend zijn, en dit is zonder twijfel een druk gebied.

We rondden onze wandeling kort na 10 uur af, en tegen dan zat de parking zowat vol. Het pad zelf is heel makkelijk en geschikt voor de meeste mensen met een basisconditie, dus zelfs kinderen kunnen ervan genieten en krijgen er de kans om prachtige bergzichten te zien, tot aan het schiereiland São Lourenço in de verte (foto hieronder). Het was de makkelijkste wandeling die we op Madeira deden, vooral dankzij het volledig verharde pad naar de berghut en de afwezigheid van blootgestelde stukken (althans tot waar wij kwamen). We vertrokken net na 8 uur, wat heel aangenaam was, want het was nog niet te warm.

Op de terugweg van Achada do Teixeira hielden we halt bij het Parque Temático da Madeira in Santana. Dat bleek een fijne, gezinsvriendelijke plek met traditionele Madeirese huisjes. Je kan die huisjes binnengaan en er tentoonstellingen bekijken over de geschiedenis, de tradities en het natuurlijke erfgoed van Madeira. Er is zelfs een traditionele keuken met een oude houtoven waarin het beroemde brood van Santana gebakken wordt. Daarbij waren er prachtige tuinen en volop attracties voor kinderen, waaronder een grote speeltuin, een kleine boerderij en zelfs een boottochtje. Het is een rustig alternatief voor het drukke centrum en een fijne plek voor een ontspannen bezoek, zeker met kinderen. Het toegangsgeld voor het tuingedeelte was betaalbaar en perfect voor een rustige wandeling tussen de bloemen.

Omdat we de auto op de parking naast het themapark hadden achtergelaten, was het handig om een korte wandeling naar het centrum van Santana te maken, waar meer van die charmante, driehoekige huisjes met strodak op ons wachtten, de “palheiros”. De meeste doen nu dienst als souvenirwinkel, maar hun sprookjesachtige uiterlijk is gebleven. Deze traditionele huisjes van Santana zijn beroemd om hun felle kleuren, doorgaans witte muren met rode deuren, blauwe kozijnen en steile rieten daken. Ze werden oorspronkelijk door boeren gebouwd als eenvoudige plattelandswoningen, met het rieten dak dat tot bijna op de grond doorloopt om het regenwater van het dak af te voeren. Sommige oorspronkelijke huisjes dateren uit de 16e eeuw, al zijn de meeste die je vandaag ziet reconstructies of bewaarde exemplaren. Het gebied is goed onderhouden, omringd door prachtige tuinen, en de bergzichten rondom zijn ongelooflijk.

We probeerden ook een zaak te vinden die prego no bolo do caco serveert, maar veel van de goed beoordeelde adresjes waren gesloten, en de enige die open was had geen speciale broodjes meer, dus jammer genoeg konden we het daar niet proeven. Ik herinner me dat ik in dat kleine barretje stond en op tv het nieuws bekeek: beelden van de overstromingen die net in Valencia hadden plaatsgevonden, een stad die we een paar maanden eerder bezocht hadden (meer details hier). Op weg naar een bakkerij in de buurt zagen we een huis dat op de typische kleurrijke palheiros leek maar helemaal bruin was, en we vroegen ons af of dat misschien een oorspronkelijkere of ongeschilderde versie was. Vlak bij bakkerij Delícias da Bia staat blijkbaar nog een huis dat je kan bezoeken; het is een privéwoning waarvan de eigenaar ze voor toeristen openstelt en het familie-erfgoed toelicht. Er is geen toegangsgeld, maar giften zijn welkom (wij zijn jammer genoeg niet binnengegaan).

Al bij al is Santana een fijne korte stop terwijl je de streek verkent. De omgeving rond het toeristenkantoor kan echter erg druk zijn, dus we raden aan wat verder te wandelen, richting de kerk en dan naar de bakkerij, om een authentieker en rustiger deel van het stadje te zien voorbij de paar huisjes rond het hoofdplein, en om wat lekkers te proeven!

Na Santana besloten we halt te houden bij de Miradouro do Guindaste. Er zijn twee glazen platformen die over de kliffen uitsteken en van waar je de golven kan zien beuken. We vonden het er leuker dan bij Cabo Girão, dat ook een glazen skywalk had die hoger boven het water hing, maar waar het glas zo bekrast was dat het zicht ons niet bekoorde en de drukte overweldigend was. Hier zagen we niet veel mensen, maar er is ook weinig te doen rond het uitkijkpunt, dus toeristen stoppen even en rijden weer door. We kwamen vroeg in de namiddag aan en vonden zonder moeite een plaatsje. Neem een paar extra minuten om de paadjes langs de rand van de klif te verkennen, de zichten op de kustlijn zijn schitterend.

We sloten onze dag af met wat rust op het strand van Calhau da Lapa. We parkeerden de auto en volgden een pad dat een oud pad leek te zijn, blijkbaar niet langer in gebruik, wat we doorhadden toen het steeds slechter werd, overwoekerd door enorme cactussen en uiteindelijk door een diepe kloof met water liep. Gelukkig lag de rivierbedding droog genoeg om over te steken, en na een klein avontuur kwamen we weer op het officiële pad uit, dat we voor de terugweg gebruikten. Dat was veel makkelijker en eindigde bij een bruggetje. Onderweg was er een hoge maar smalle waterval, misschien kleiner dan gewoonlijk door het gebrek aan regen de voorbije dagen, omringd door een enorm aantal cactussen, met een zichtbare regenboog ervoor. De uitzichten waren fantastisch, en je zag het strand ver beneden in de verte liggen. De hele omgeving stond vol cactusbegroeide hellingen. Het strand is niet makkelijk bereikbaar, met heel steile trappen ernaartoe en zo’n 160 meter afdaling, maar de beloning is het waard.

Het strand zag er verlaten uit, alle cafés en grotwoningen waren dichtgetimmerd, en er lagen maar een paar mensen te zonnen. Je kan in het kristalheldere water zwemmen, maar zwemschoenen zijn aan te raden door de enorme, scherpe rotsen. Een betonnen ponton met een ladder gaf makkelijk toegang tot de zee. Er liepen volop gave krabben rond, maar ze verstopten zich zo snel, bij de minste beweging al, dat het lastig was om ze te fotograferen.

Deze afgelegen en vredige plek, niet overvol, met helder water en volop krabben, was een perfecte laatste halte van de dag. Na de klim terug omhoog reden we richting Funchal, leverden we onze huurauto in en trakteerden we onszelf op een welverdiend diner in de stad.

Praktische info:

  • Officiële website om na te gaan of de wandelpaden open zijn na de bosbranden van de zomer van 2024.

  • Tickets voor betalende wandelpaden koop je online op deze website. Vanaf 1 januari 2025 moeten niet-inwoners betalen om op meer dan 30 routes te wandelen die beheerd worden door het Instituut voor Bossen en Natuurbehoud (ICNF) op Madeira. Dat zijn in principe alle wandelingen die als PR aangeduid staan.

  • Op het moment van ons bezoek was enkel het stuk van Achada do Teixeira tot de berghut Casa de Abrigo do Pico Ruivo (2,4 km) open, terwijl de volledige route 2,8 km bedraagt. Meer informatie vind je op de officiële website Het laatste stuk, dat de meest spectaculaire uitzichten biedt, was gesloten. Het pad was afgesloten met een hoog hek, maar de meeste mensen omzeilden dat illegaal langs de helling, ondanks het risico op een boete van €2.500. Er waren echter geen parkwachters in het gebied. Die stonden enkel op de parking, waar ze de toegangstickets van €3 controleerden.

  • Parque Temático da Madeira – de basistoegang kost €3. Extra activiteiten voor kinderen kosten elk €3 à €4, of er is een all-inpas voor €12. Pal naast het park ligt een grote, gratis parking (we lieten onze auto daar staan en wandelden naar het centrum, amper 520 m tot het gemeentehuis). Let op: voor het gebruik van de toiletten betaal je extra (€0,50). Een bezoek aan het park duurt ongeveer anderhalf uur.

  • Miradouro do Guindaste - klein uitkijkpunt met gratis parkeergelegenheid en openbare toiletten.

  • Calhau da Lapa - we parkeerden langs de weg bij de brug waar het pad Caminho do Passo begint. Momenteel is het pad naar het strand gesloten wegens vallend gesteente (volgens recente recensies op Google Maps uit het voorjaar van 2025). Er zijn geen voorzieningen bij het strand; alle cafés en grotwoningen zijn dichtgetimmerd. Het pad is erg steil, met zo’n 160 m afdaling, dus de klim terug omhoog kan op warme dagen echt uitputtend zijn. (GPS-coördinaten van de parkeerplek: 32.663977, -17.033297)

  • Bakkerij Delícias da Bia Adres: Avenida D. Manuel Marques da Trindade n°28, Santana, Portugal