Tijdens een bezoek aan vrienden in Pedralva mocht de op twee na grootste stad van Portugal niet ontbreken. Onze tocht begon met een busrit, en we kwamen aan bij het mooie Parque da Avenida Central, waar een charmante kerstmarkt op ons wachtte. Het park was feestelijk versierd en dompelde ons meteen onder in de kerstsfeer. We besloten na het donker terug te keren om de markt in het licht van de kerstverlichting te zien. Dat bleek een uitstekende beslissing, want die avond was er live muziek op de markt in het kader van de 29e editie van CELTA in het Theatro Circo. Onder het thema “Urban CELTA” bracht het evenement meer dan 400 artiesten van verschillende universiteiten samen. Het was de eerste keer dat ik dit soort muziek meemaakte, en ik heb er enorm van genoten. Zoals ik later leerde, is een “tuna” een groep universiteitsstudenten uit Spanje, Portugal of Latijns-Amerika die traditionele muziek brengt in traditionele studentenkledij. Deze groepen ontstonden in de 13e eeuw en speelden toen om geld of eten te verdienen. Vandaag zetten ze de traditie voort voor het plezier, om te reizen en om nieuwe mensen te ontmoeten.

De stad telt zo’n 35 kerken op minder dan 200.000 inwoners. De kathedraal “Santa Maria de Braga”, met een klein museum, is niet eens de bekendste, maar over de andere plekken later meer in deze post. De buurt rond de kathedraal is een fijne plek om unieke souvenirs te vinden, met heel wat winkeltjes om rond te snuisteren.

Andere blikvangers van het historische stadscentrum zijn: De Arco da Porta Nova (foto linksboven hieronder). Deze triomfboog markeert de westelijke toegang tot de middeleeuwse stadsmuur. Hij staat aan het begin van de R. Dom Diogo de Sousa, de belangrijkste winkelstraat. Door die straat wandelen is de moeite waard, want ze staat vol prachtige gebouwen met gevels in blauwe tegels. Het is ook de plek waar de inwoners op kerstavond samenkomen om bananen te eten en muskaatwijn te drinken in de uren voor het kerstdiner. Die traditie, ruim drie decennia geleden gestart door de eigenaar van Casa das Bananas, trekt nog altijd duizenden mensen.

Het stadhuis van Braga: een 18e-eeuws gebouw waarin het stadsbestuur huist.

De stadsmarkt (Mercado Municipal): onlangs gerenoveerd met een modern houten dak, met kraampjes die bloemen, groenten, fruit, kaas, koffie en nog veel meer verkopen. We kwamen laat in de namiddag, toen veel kraampjes al gesloten waren, maar we konden toch nog heerlijke mandarijnen kopen bij een lokale verkoper. December is ook een prima maand om tijdens je wandeling in veel straten sinaasappel- en mandarijnbomen te spotten. De beste sinaasappels zijn doorgaans in seizoen van de late herfst tot de vroege lente, met het toppunt van versheid vaak tussen december en maart.

De Santa Bárbara-tuin: deze schitterende tuin naast het aartsbisschoppelijk paleis was een hoogtepunt van onze wandeling. De kleurrijke bloemperken, de mooie centrale fontein en het verzorgde ontwerp maakten er een lust voor het oog van. De tuin biedt ook zicht op de middeleeuwse en barokke vleugels van het paleis, waaronder een deel dat in 1834 door brand beschadigd raakte. Naast de tuin liggen de openbare bibliotheek en het districtsarchief, ondergebracht in de barokke vleugel van het paleis. Het gebied is heel goed onderhouden, en het verraste me om zo’n mooie plek in het hart van een drukke stad te vinden.

De dag erna wilden we twee beroemde heiligdommen bij Braga bezoeken. Voor we vertrokken, besloten we eerst te tanken met een populair lokaal gerecht. Taberna Belga staat bekend om zijn francesinhas, een eigen versie van het traditionele Portugese gerecht die verschilt van de beroemde variant uit Porto. Ze nemen geen reservaties aan, dus hou er rekening mee dat je op een tafel moet wachten. Francesinha is een soort broodje dat uit Porto komt, gemaakt met dikke sneden wit brood, Portugese ham, worst, kaas en biefstuk. De Bragaanse versie is romiger en boteriger. Er zit brood in, natgezouten ham, linguiça, verse worst zoals chipolata, biefstuk of gebraden vlees, en bovenop komt gesmolten kaas met een dikke, gekruide tomatensaus. Die saus, die aan een romige tomatensoep doet denken, wordt over een croque madame gegoten.

Onze eerste halte was het heiligdom van Onze-Lieve-Vrouw van Sameiro, met een panoramisch uitzicht over de stad, de omliggende bergen en de rivier de Minho. Het ligt ruim 350 meter boven Braga en is een serene, spirituele plek die paus Johannes Paulus II in 1982 bezocht. Het is het op een na grootste aan de Maagd Maria gewijde heiligdom van Portugal, na Fátima, en werd in de 19e eeuw gebouwd. De belangrijkste Mariafeesten vinden plaats op de eerste zondag van juni en de derde zondag van augustus en trekken duizenden pelgrims uit de hele streek. Pelgrims bidden er en zingen hymnen ter ere van de Maagd Maria.

Op amper 2 km van Sameiro ligt het heiligdom Bom Jesus do Monte, sinds 2019 UNESCO-werelderfgoed. In de 19e eeuw werd de omgeving rond de kerk en haar grote trappartij omgevormd tot een park. De waterkrachtkabelbaan uit 1882 verbindt de voet van de heuvel met het heiligdom en is de oudste funiculaire ter wereld die op dit systeem werkt. Het was ook de eerste kabelspoorweg op het Iberisch Schiereiland en hij is vandaag nog altijd in gebruik. Het heiligdom is beroemd om zijn barokke trappartij van 577 treden. Het verwelkomt jaarlijks meer dan een miljoen bezoekers: pelgrims, toeristen en inwoners. De trap afdalen is een must om de architecturale schoonheid en het ontwerp ten volle te appreciëren (je kan met de funiculaire terug omhoog naar de kerk).

Het heiligdom zelf is gratis toegankelijk en heeft een groot park met hoge bomen en verharde wandelpaden, perfect voor een ontspannen wandeling of een rustig moment. Overal staan bankjes om even te rusten en van de vredige omgeving te genieten, en er zijn aangeduide picknickplaatsen. Op een klein kunstmatig meer kan je bootjes huren, wat het een ideale plek maakt om tot rust te komen. De basiliek is schitterend en het uitzicht op Braga vanaf de top is spectaculair.

Voor de namiddag stond een rit naar Guimarães op het programma, vaak de bakermat van Portugal genoemd omdat Afonso Henriques, de eerste koning van Portugal, er geboren werd. Nadat we een parkeerplaats hadden gevonden, wandelden we naar het historische centrum. Het eerste middeleeuws ogende gebouw dat we tegenkwamen was de Torre da Alfândega, met op de muren de woorden “Aqui nasceu Portugal” (“Hier werd Portugal geboren”). Deze toren werd onlangs gerenoveerd en kan bezocht worden voor het uitzicht over de stad, al wisten we dat op de dag van ons bezoek niet.

Guimarães werd in de 4e eeuw gesticht en werd in de 12e eeuw de eerste hoofdstad van Portugal. We werden verliefd op de kleine kasseistraatjes, de middeleeuwse architectuur en de levendige pleinen van het centrum. De kasseistraatjes lopen makkelijk en je ontdekt er fijne winkeltjes en restaurants. Het historische centrum, sinds 2001 UNESCO-werelderfgoed, was werkelijk prachtig, en het was duidelijk dat er hier meer toeristen waren dan in Braga. Ook in deze stad hingen er lichtjes en kerstversieringen in de straten, al waren die minder spectaculair dan in Braga. We passeerden ook een rommelmarkt met allerlei antiek en verzamelobjecten, onder de zuilen van het oude gemeentehuis (Antiga Câmara Municipal).

Een van de belangrijkste bezienswaardigheden van de stad is het 10e-eeuwse kasteel, op een heuvel met uitzicht over het stadje. De voornaamste rol van het kasteel was het nabijgelegen klooster en zijn bewoners beschermen tegen invallen van Moren en Noormannen. Men neemt aan dat het de geboorteplek of vroege residentie was van Afonso Henriques, die de onafhankelijkheid van het land uitriep na de Slag bij São Mamede in 1128, die vlak bij het kasteel plaatsvond.

We verkenden de binnenkoer, beklommen de torens en wandelden langs de acht torens, die een panoramisch uitzicht over Guimarães bieden. Het zicht bij zonsondergang was schitterend, en we zagen ook het heiligdom van Penha op een nabijgelegen heuvel. Volgens mijn vrienden is dat een fijne plek om te bezoeken als je meer tijd hebt, en het is populair voor huwelijken omdat het uitzicht er spectaculair is. Het heiligdom, gebouwd in de jaren 1930, is een voorbeeld van modernistische architectuur. De Monte da Penha is bedekt met bossen en enorme granieten rotsblokken, wat het een perfecte plek maakt voor natuurliefhebbers en wandelaars. Het heiligdom ligt op zo’n 617 meter hoogte en biedt een adembenemend panorama over Guimarães en het omliggende landschap.

Dit kasteel is niet zomaar een vesting, het is een symbool van de nationale identiteit en de onafhankelijkheid van Portugal. De goed bewaarde structuur, gecombineerd met het historische belang, maakt er een must van voor wie de wortels van de Portugese natie wil ontdekken. Het maakt ook deel uit van de UNESCO-werelderfgoedsite van het historische centrum van Guimarães.

Praktische info:

  • Vanuit Pedralva neem je een streekbus naar Braga voor amper €2 (ongeveer 40 minuten, tickets bij de chauffeur) of kies je voor een Uber-rit van €14 (20 minuten).
  • Kathedraal Santa Maria de Braga: toegangsticket €2, klein museum inbegrepen.
  • Heiligdom van Onze-Lieve-Vrouw van Sameiro: grote, gratis parking vlak onder de kerk.
  • Bom Jesus do Monte: de bovenste parking kost €1 en ligt naast de kerk. Tickets voor de funiculaire kosten €2 voor een enkele rit of €3 heen en terug.
  • Restaurants waar we aten:
    • Tíbias de Braga: een banketbakkerij met lokale lekkernijen zoals tibias. Die lichte, licht krokante gebakjes zijn gevuld met zachte banketbakkersroom en bestrooid met suiker. Ik proefde die met citroensmaak; lekker, maar net iets te zoet naar mijn zin. Adres: Av. São Miguel O Anjo 5, 4700-210 Braga, Portugal.
    • Casa das Natas: een banketbakkerij met fantastische pastéis de nata, pal naast het belangrijkste busstation van de stad. Adres: 4, Pç. da Galiza 8, Portugal
    • Taberna Belga staat bekend om zijn francesinhas. Deze zaak neemt geen reservaties aan, dus er staat vaak al een rij voor de openingstijd. Een dienster staat buiten om namen en het aantal personen te noteren. Zodra het restaurant opengaat, worden de namen systematisch afgeroepen om chaos te vermijden. Wij kwamen net voor openingstijd aan en wachtten 20 minuten om binnen te raken. Tegen dat we vertrokken, was de rij een pak langer, dus vroeg komen is een goed idee. Dit gerecht was veel te zwaar voor mij door de hoeveelheid saus, zelfs met een halve portie!
    • Rotiveminho: serveert traditionele Portugese gerechten. Erg populair; we kwamen net voor openingstijd aan en 20 minuten later was er geen enkele tafel meer vrij (de meeste waren gereserveerd). We probeerden de zalm en die was heel lekker. Adres: R. do Raio 301, 4710-924 Braga, Portugal.
  • Guimarães: we parkeerden in de Av. Dom Afonso Henriques (coördinaten: 41.436881, -8.295615), waar je gratis kan parkeren. Een zijstraat vlakbij, de Rua da Indústria, heeft ook veel nieuwe parkeerplaatsen (beide straten zijn eenrichtingsverkeer).
  • Kasteel van Guimarães: toegangsticket €2 Meer info hier. Achter het kasteel ligt een enorme parking, wellicht een goede plek om je auto te zetten wanneer je de stad bezoekt.
  • Paleis van de hertogen van Bragança (Paço dos Duques de Bragança): naast het kasteel, toegangsticket €6. Wij hadden geen tijd om het paleis te bezoeken, maar volgens de recensies op Google is het echt de moeite. Dit middeleeuwse landgoed werd in de 15e eeuw gebouwd en deed tot in de 16e eeuw dienst als adellijke residentie voor de hertogen van Bragança. Het paleis werd in de 20e eeuw gerestaureerd en omgevormd tot een museum met een fascinerende collectie, met onder meer meubilair uit de 15e en 16e eeuw, keramiek, middeleeuwse wapens, Portugese kunst en veel voorwerpen die met de geschiedenis van de Bragança-dynastie te maken hebben.