De eerste dag was al intens, maar voor de tweede planden we nog meer: twee compleet verschillende wandelingen, de ruige, kale landschappen van de Drakenstaart en de weelderige kustpracht van de Vereda do Larano. De eerste gaf ons het gevoel dat we op een andere planeet liepen, zeker met de opkomende zon die de kleuren van het landschap werkelijk spectaculair maakte.

Ons werd aangeraden Funchal voor 8 uur te verlaten om het verkeer voor te zijn. Goede raad, want ouders zetten hun kinderen af aan de scholen in het centrum van Funchal, en samen met de mensen die naar hun werk rijden wordt het daar echt druk. We kwamen rond 8.10 uur aan op een lege parking bij São Lourenço, maar tegen dat we de wandeling om 11 uur afrondden, stonden er auto’s tot op 1,5 km van het startpunt geparkeerd, tot bij een andere grote parking vlak bij het hotel Resort Spa & Marina. We maakten er altijd een punt van om de bekendste wandelingen ‘s ochtends vroeg te doen, om drukte en parkeerproblemen te vermijden. Die dag was niet alleen parkeren veel makkelijker, maar het aantal mensen dat we op de terugweg tegenkwamen lag ook drastisch hoger. Het was surrealistisch om de wandeling te beginnen met zowat niemand in de buurt en te eindigen met een file mensen die de andere kant op ging. Toen we vertrokken, kwamen er al een paar mensen terug; die waren ongetwijfeld voor de zonsopgang gegaan. Wij beklommen ooit Poon Hill in het donker en op een lege maag om de zonsopgang te zien, maar we leerden dat dat niets voor ons is.

Het schiereiland Ponta de São Lourenço wordt de Drakenstaart genoemd vanwege zijn vorm, zeker van bovenaf gezien. De ochtendzon was fantastisch: de kleuren waren warm en de plek was ongelooflijk stil. Die dag was er zowat geen wind en zag de oceaan er heel kalm uit. We vonden vooral het roodgekleurde, ijzerrijke vulkanische gesteente, basalt genoemd, mooi, en het kale landschap zonder begroeiing, waardoor deze plek er surrealistisch uitzag. Het contrast tussen de rode, zwarte en gelige rotsen en de blauwe oceaan maakt het landschap hier nog unieker. Tijdens de wandeling zagen we ook boten die de nabijgelegen baaien binnenvoeren en visnetten van lokale vissers. Dit gebied staat bekend om zijn rijke mariene biodiversiteit.

Goede schoenen zijn zeker een must, want het pad is rotsachtig, vooral tegen het einde, waar het veeleisender wordt. Voorbij het café klimt het laatste stuk steil omhoog, met kabels om je aan vast te houden. Veel van die kabels waren echter roestig en dus gevaarlijk, en grote stukken van het pad waren stuk en in slechte staat. Daarbij was de kabel die bij het klimmen moet helpen op veel plekken gebroken of afwezig, met stukken die naar beneden hingen of gerafeld waren, waardoor er scherpe uiteinden uitstaken die makkelijk je handen kunnen opensnijden. Door die lastige omstandigheden op het pad wordt het café dat je tegenkomt nog aantrekkelijker: het staat er als een klein groen oasetje omringd door palmbomen. Een fijne stop voor iedereen die een koffiepauze nodig heeft of iets zoets wil.

Helemaal op het einde van het pad is er een uitkijkpunt waar het beschermende hek beschadigd was. We zagen verschillende mensen eroverheen stappen tot helemaal aan de rand om betere foto’s te nemen, wat ons behoorlijk onverantwoord leek gezien de steile afgrond. Eén nadeel van zo vroeg wandelen in deze periode van het jaar was dat de punt van het schiereiland, de “Drakenstaart”, vanaf dit uitkijkpunt amper zichtbaar was door het felle zonlicht dat recht in onze ogen scheen.

We kwamen op Madeira aan in dezelfde week waarin de overheid begon met het aanrekenen van een vergoeding (28 oktober 2024) voor de mooiste wandelpaden, waaronder dit. We kochten onze tickets online, maar toen we kort na 8 uur aankwamen, stond er een oudere man met papieren tickets zich klaar te maken voor de dag. Na onze wandeling had zich een kleine rij gevormd van mensen die met cash tickets wilden kopen, en twee extra jongere parkwachters controleerden ze. Ik hoop dat dit geld gebruikt wordt om de paden te renoveren en veiliger te maken, want dit pad verkeerde in slechte staat, met op verschillende plekken gebroken houten planken. Volgens een verklaring van de overheid gaat alle opbrengst van de nieuwe toeristenbijdrage naar onderhoud, schoonmaak en behoud van de paden. Nu het toerisme op Madeira toeneemt, was die verandering echt nodig. Het aantal mensen dat we op de terugweg naar de auto passeerden was opvallend, het hoogste tijdens ons hele verblijf.

De Miradouro da Ponta do Rosto was onze volgende halte, want die ligt maar een paar honderd meter van de weg wanneer je de PR8-wandeling verlaat. Hij gaf ons een prima overzicht van het stuk dat we net gewandeld hadden, vanuit een andere hoek. We zagen er indrukwekkende kliffen met kleurrijke vulkanische rotsformaties. Ponta de São Lourenço is een van de wandelingen op Madeira die je gedaan moet hebben en biedt een compleet andere ervaring dan de weelderige levadapaden van het eiland. Ik genoot enorm van deze wandeling, met werkelijk verbluffende landschappen! Dit oostelijkste punt van het eiland Madeira is gewoon onwerkelijk en een must voor iedereen die er komt. Ik was erg blij dat we niet te laat waren en snel door konden naar ons volgende doel van de dag: een langere kustwandeling naar Porto da Cruz.

Na een korte autorit en voorbij Caniçal parkeerden we aan de weg ER109 bij de oude tunnel, waar we startten met de Levada do Caniçal. We volgden Organic Maps, want we hadden langs de weg geen enkele wegwijzer gezien. Eerst liep het pad langs veel huizen, en we bewonderden granaatappelbomen en hortensia’s die nog mooie kleuren hadden waar ze in de schaduw stonden. Van bij het begin volgden we een kleine levada. Zodra we de lokale weg bereikten, moesten we uitkijken naar een scherpe bocht naar links, die gelukkig aangeduid stond op een steen die naar de Vereda da Boca do Risco wees. De eerste paar kilometer liepen dicht bij velden waar de lokale bevolking gewassen en groenten teelt. Daarna ging het pad het bos in, waar we geiten zagen rondlopen.

Het bos werd dichter, het pad steiler en rotsachtiger. We kwamen maar een paar mensen en een trailloper tegen voor we de top bereikten. Toen het zeezicht openging en we de Vereda do Larano bereikten, veranderde het landschap drastisch. We liepen nu langs een steile helling, maar gelukkig gaven de kleine boompjes die er groeien een gevoel van bescherming. Dit deel van de wandeling was zeker drukker, maar niet zo druk dat het onze ervaring negatief beïnvloedde.

Op de meest blootgestelde stukken stond een draadafsluiting. Het werd behoorlijk winderig, maar we konden het grootste deel van de wandeling schitterende kliffen bewonderen, dus dit gebied verkennen was het zeker waard. De rotsen naast het pad zaten ook vol vetplanten. Wij kennen die vooral uit tuincentra, dus ze hier zien gedijen op de ruige, bijna verticale rotsen naast ons was onverwacht, een mooie herinnering aan de veerkracht van de natuur. Op een bepaald moment zagen we zelfs het majestueuze schiereiland Ponta de São Lourenço in de verte.

Voorbij de roestig ogende kabelbaan bij Porto da Cruz volgden we even de weg, waar veel auto’s geparkeerd stonden omdat de meeste mensen hier aan hun wandeling beginnen en naar dezelfde plek terugkeren (de heen-en-terugvariant van de wandeling). Daarna sloegen we een pad in dat door velden en over een nabijgelegen heuvel liep, voor het zicht op het stadje (in de Organic Maps-app aangeduid als de enige stippellijn bij de kust). Je kan ook gewoon langs de weg wandelen, maar dat is langer en minder veilig. Uiteindelijk bereikten we het strand van zwart zand en kiezels en volgden we de kustlijn tot het centrum. Op de foto hieronder zie je de Penha de Águia boven het stadje uittorenen. Deze vulkanische rotsformatie domineert duidelijk het landschap, met een hoogte van bijna 600 m! Het was een erg gevarieerde wandeling, beginnend met aardepaden en bosstukken, om te eindigen met een spectaculaire tocht langs de kliffen. Ze was relatief makkelijk, maar met enkele smalle en blootgestelde stukken; niets voor wie echt hoogtevrees heeft!

Nu was het tijd voor een degelijke maaltijd na deze uitputtende dag. Omdat er maar één Bolt-chauffeur beschikbaar was, was een gewone taxi terug naar onze auto nu de goedkoopste optie. We waren blij met die beslissing ondanks de extra kost, want zo konden we een langere wandeling doen zonder ook maar één stuk te herhalen.

Omdat we nog wat tijd hadden, besloten we de dag af te sluiten bij de Miradouro do Pico do Facho, net iets meer dan 1 km van onze auto, met zicht op de internationale luchthaven Cristiano Ronaldo. Ik was ‘s ochtends geschrokken toen ik besefte dat we op een bepaald moment ónder de startbaan van de luchthaven door reden! De luchthaven van Madeira heeft een unieke verhoogde verlenging van de startbaan, gedragen door grote betonnen pijlers, waardoor voertuigen eronder door kunnen. Die verlenging werd gebouwd om grotere vliegtuigen te kunnen ontvangen en de veiligheid te verbeteren, want de oorspronkelijke baan was vrij kort en lastig om op te landen. De weg die eronder loopt, maakt deel uit van de VR1-snelweg, wat het een echt gave ervaring maakt voor bestuurders. De Miradouro do Pico do Facho was een rustige plek om even te zitten en te ontspannen, omringd door grote cactussen. Er waren ook toiletten en een kleine snackbar, al ging die dicht toen we er na 17 uur aankwamen.

Hierna verkennen we de westkust van Madeira en de natuurlijke zwembaden in Porto Moniz, dus hou het in de gaten!

Praktische info:

  • Officiële website om na te gaan of de wandelpaden open zijn na de bosbranden van afgelopen zomer.

  • Tickets voor betalende wandelpaden koop je online op deze website. Vanaf 1 januari 2025 moeten niet-inwoners betalen om op meer dan 30 routes te wandelen die beheerd worden door het Instituut voor Bossen en Natuurbehoud (ICNF) op Madeira. Dat zijn in principe alle wandelingen die als PR aangeduid staan.
  • Ponta de São Lourenço ‘de Drakenstaart’ – 7,5 km, 2 u 30. Voor deze wandeling gold al een toegangsprijs van 1 euro voor de recentste veranderingen. Wanneer ik nu naar onze wandeling en de officiële kaart kijk, vraag ik me af of het laatste stuk voorbij de bar wel een officieel pad is; misschien is het daarom niet goed onderhouden. Er stond echter geen bord of informatie die aangaf dat we niet verder mochten, of we hebben het toch niet gezien. We volgden gewoon een duidelijk zichtbaar pad tot het einde en sloegen het restaurant bewust over, want we hadden geen tijd voor een extra pauze. PR8 en een gedetailleerde samenvatting van de wandeling vind je op de officiële websites.

Je kan hier ook raken met bus 113 vanuit Funchal, zie de dienstregeling hieronder (foto van de bushalte aan de parking van São Lourenço). Al bij al is het pad goed onderhouden op het hoofdgedeelte, maar niet aan het begin, waar veel houten planken ontbreken of stuk zijn, en niet voorbij het café (nog altijd twijfelachtig of dat deel uitmaakt van de officiële wandeling).

  • Miradouro da Ponta do Rosto - kleine parking, maar mensen komen en gaan snel, dus een plaatsje vinden voor een korte stop van 10 minuten is meestal geen probleem.

  • Levada do Caniçal - Vereda da Boca do Risco - Vereda do Larano - Porto da Cruz – 13,44 km, 3 u 30 Taxi terug naar de auto 18 euro, een rit van 11 km (er was maar één wagen beschikbaar op de Bolt-app, maar duurder, 24 euro). We lieten de auto achter op: P6MP+44 Machico, Portugal

  • Tijdens onze reizen gebruiken we altijd Organic Maps: Offline Hike, Bike, Trails, and Navigation, dat op Madeira erg accuraat was; we zijn geen enkele keer verdwaald. Tijdens de eerste wandeling van de dag hadden we de app zelfs niet nodig, maar de kustwandeling was ingewikkelder omdat we stukken van verschillende paden combineerden. We zagen maar één degelijke houten paal, bij de kruising tussen de Vereda da Boca do Risco en de Vereda do Larano (het eerste uitkijkpunt met zeezicht).

  • Restaurant A Pipa - restaurant en bar met grote porties, proper en lekker eten. Ongeveer 20 euro per persoon, drankjes inbegrepen. Adres: Casas proximas, 9225-050 Porto da Cruz, Portugal